Ushbu yo‘riqnoma ilmiy maqolalarni xolis, sifatli va izchil baholash hamda taqriz jarayonini samarali amalga oshirish uchun mo‘ljallangan.
Taqrizchi maqolaning ilmiy sifati, dolzarbligi va jurnal talablariga muvofiqligini xolis baholaydi.
Taqriz muallifga ishini yaxshilashga, tahririyatga esa asoslangan qaror qabul qilishga yordam beradi.
Maqolani quyidagi ketma-ketlikda ko‘rib chiqish tavsiya etiladi.
Mavzu sizning mutaxassisligingizga mosligini va manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini tekshiring.
Maqolaning tuzilishi, dolzarbligi va umumiy ilmiy saviyasini baholang.
Tadqiqot usullari va natijalarning ishonchliligini tekshiring.
Muallif uchun aniq, konstruktiv va foydali tavsiyalar bering.
Taqriz natijasiga mos yakuniy tavsiyani tanlang.
Har bir maqola quyidagi asosiy mezonlar bo‘yicha xolis va dalillarga asoslangan holda baholanishi kerak.
| Mezon | Tekshiriladigan jihatlar | Baholash |
|---|---|---|
| Ilmiy yangilik | Tadqiqot yangi ilmiy natija, yondashuv yoki muhim xulosani taklif qiladimi? | 1–5 |
| Mavzuning dolzarbligi | Mavzu zamonaviy ilmiy muammolar va jurnal yo‘nalishiga mos keladimi? | 1–5 |
| Metodologiya | Tadqiqot usullari aniq, asoslangan va natijalarni olish uchun yetarlimi? | 1–5 |
| Natijalar | Natijalar aniq taqdim etilganmi va berilgan xulosalarni asoslayaptimi? | 1–5 |
| Manbalar | Foydalanilgan adabiyotlar yetarli, ishonchli va mavzuga tegishlimi? | 1–5 |
| Til va tuzilma | Maqola mantiqiy tuzilgan, tushunarli va ilmiy uslub talablariga javob beradimi? | 1–5 |
Taqrizchi maqola va taqriz jarayonida olingan ma’lumotlarning maxfiyligini saqlashi hamda professional etika qoidalariga rioya qilishi shart.
Taqriz qilinayotgan maqola mazmuni, muallif ma’lumotlari va taqriz natijalarini uchinchi shaxslar bilan muhokama qilmang.
Shaxsiy, professional yoki moliyaviy manfaatlar mavjud bo‘lsa, taqrizni qabul qilishdan oldin bu haqda tahririyatga xabar bering.
Tanqid shaxsga emas, maqolaning mazmuni va ilmiy jihatlariga qaratilishi kerak. Muallifga aniq takliflar bering.
Shubhali o‘zlashtirish yoki boshqa mualliflarning ishlaridan noto‘g‘ri foydalanish holatlari aniqlansa, tahririyatga xabar bering.
Taqriz yakunida maqolaning umumiy ilmiy sifatidan kelib chiqib, tahririyatga quyidagi tavsiyalardan birini berish mumkin.
Maqola asosiy ilmiy va texnik talablarga javob beradi. Jiddiy o‘zgartirish talab qilinmaydi.
Maqolada tuzatilishi mumkin bo‘lgan kamchiliklar mavjud. Muallif tuzatishlardan so‘ng maqolani qayta taqdim etishi mumkin.
Maqolada asosiy ilmiy, metodologik yoki mazmuniy muammolar mavjud bo‘lib, ularni joriy shaklda bartaraf etish qiyin.
Barcha mezonlarni ko‘rib chiqing, asosiy fikrlaringizni aniq va konstruktiv shaklda bayon qiling hamda yakuniy tavsiyangiz izohlaringizga mos kelishiga ishonch hosil qiling.